Հայկազեան Համալսարանի 56ամեայ ուղիին վրայ Հայկական Սփիւռքի Ուսումնասիրութեան Կեդրոնը նոր ժամանակներու մարտահրաւէրները դիմագրաւելու կը տանի մեզ:

Ճշմարտութեան որոնումը, որ կը կատարուի ուսումնառութեան մէջ, ինքնին արժէք մըն է: Իսկ ուսումնասիրումն ու հետազօտութիւնը մեզ կը տանին աւելի խորունկը` վերստին քննելու այն ինչ կը կարծէինք գիտնալ:

Ան աւելցուց, որ ՙուսումնասիրութեամբ ի յայտ կու գայ, որ այն ինչ բացայայտ էր, միայն փոքր մաս մըն էր խոշոր իրականութեան՚:

Կ’որոնես հայկական համայնքին ժառանգութիւնը` տուեալ քաղաքի մը մէջ, եւ կը գտնես ուզածդ: Բայց երբ կը հետազօտես ու կ’ուսումնասիրես կ’անդրադառնաս, որ այն ինչ գիտէիր իրականութեան փոքր մասնիկն մըն է միայն:

Ահա թէ ինչու ծնաւ կարիքը այս Կեդրոնին: Հայկական Սփիւռքը տարածուն աշխարհ մըն է ժողովուրդի, խորհրդանիշերու, թափի եւ յարաբերութիւններու, որոնք կապուած են իրարու, Հայաստանի եւ երկիրներու: Լիբանան իր բացառիկ մշակութային ժառանգութեամբ եւ հայկական արմատաւորութեան այնտեղ կեդրոնացումով, Հայկազեան Համալսարանը կը դարձնէ բնական վայրը Հայկական եւ գլխաւորաբար Միջին Արեւելքի Հայկական Սփիւռքի ուսումնասիրութեան:

Իբրեւ ժամանակակից լիբանանահայ սերունդներ կը կարծենք, որ շատ բան գիտենք մեր կեանքին մասին, մանաւանդ Ի. դարու կեանքին մասին: Անգամ մը երբ Սուր կը գտնուէի, մէկը ինծի հարցուց, թէ ինչ եղաւ Սուրի մէջ գտնուող Պասի գաղթակայանի Հայ Աւետարանական Դպրոցը: Ես լսած էի, թէ եկեղեցի ունեցած ենք հոն, բայց դպրո՞ց...: Ու՞ր կը յիշուի այս դպրոցը, ուր փաստագրուած է եւ ուսումնասիրուած: Ահա թէ ինչ կ’ուզէի ըսած ըլլալ երբ կը խօսէի որունումի եւ հետազօտութեան ու ուսումնասիրումի մասին: Մենք զօրաւոր յիշողութեամբ ժողովուրդ մըն ենք: Բայց չենք կրնար վստահ ըլլալ, որ այսպէս պիտի շարունակենք` ի տես սրընթաց աշխարհին եւ սերունդներուն: Մենք պարտինք ուսումնասիրութիւններ կատարել եւ արդիւնքը ներկայացնել ակադեմական միջավայրին, որպէսզի  յաջորդ սերունդները կարենան հաշտ ապրիլ իրենց անցեալին հետ:

Այս ծրագիրը Հայկազեան Համալսարանի օրակարգին վրայ կար 11 տարիներէ ի վեր: Ան պաշտօնապէս յայտարարուեցաւ Սեպտեմբեր 2011- ին, Հայաստանի Սփիւռքի Նախարար Հրանուշ Յակոբեանի ներկայութեամբ: Այսօր ան իրականութիւն կը դառնայ ու ես այսօր կը յայտարարեմ պաշտօնական բացումը Հայկական Սփիւռքի Ուսումնասիրութեան Կեդրոնին, 1 Փետրուար 2012-ին, եւ ուրախ եմ, որ նախարարուհին շնորհաւորական գիր մը յղած է այս առթիւ, որ քիչ ետք պիտի կարդացուի:

Այս ծրագիրը կարելի պիտի չըլլար իրականացնել առանց առատաձեռն նուիրատուութեամբը Բարերար տիար Երջօ Սամուէլեանի: Աստուածաշունչի խօսքը, թէ ՙուր որ ձեր հարստութիւնն է հոն ալ ձեր սիրտն է՚: Բարերար Երջօ Սամուէլեան ընտրած է աջակցիլ Հայկական Սփիւռք ուսումնասիրութեան ճիգին այն իմաստով, որ իր սիրտը կը գտնուի հոն, ուր ատենի գաղթական ժողովուրդ մը այսօր կը շարունակէ կերտել եւ հաւատարմօրէն յառաջանալ գոյատեւութենէ նուիրում եւ ստեղծագործութիւն: Հոն ուր կը ներդնես անկէ կը յուսաս` մեր ժողովուրդի ապագային համար: Հայկազեան Համալսարանը երախտապարտ է եւ Համալսարանի ուսանողներու եւ հետազօտողներու սերունդներն ալ երախտագէտ պիտի ըլլան բարերարին: Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ նաեւ Համալսարանի Հոգաբարձութեան եւ յատկապէս Հոգաբարձութեան անդամ Տոքթ. Յարութիւն Նիկոլեանին քաջալերանքին եւ նուիրումին համար:

Ուրախ եմ յայտարարելու, որ Դոկտ. Անդրանիկ Տագէսեան նշանակուած է Կեդրոնին տնօրէն եւ վստահ եմ, որ ան պիտի առաջնորդէ այս ճիգը ջանադրութեամբ եւ կորովով, զորս ան արդէն տարիներով դրսեւորած է Հայկազեան Համալսարանին մէջ, թէ Հայկազեան Հայագիտական Հանդէսի իր գործունէութեամբ: Դոկտ. Տագէսեան իր քաղաքական գիտութիւններու դոկտորականը պաշտպանեց Նոյեմբեր 2010ին, Ուէյլզի Սուանզի Համալսարանը` ՙԺողովրդավարութիւն Եւ Համարկում Բազմահամայնքային Կացութեան Մէջ. Լիբանանի Հայերու Եւ Քիւրտերու Պարագան՚: Ի յաւելումն ան Հետազօտութեան Մագիստրոսի վկայական ստացած է Էպըրտինի Համալսարանէն, Քաղաքական Գիտութիւններու Մագիստրոսի վկայական` Պէյրութի Ամերկեան Համալսարանէն ու Հայագիտութեան Մագիստրոսի վկայական` Երեւանի Պետական Համալսարանէն: Իրեն լաւագոյնը կը մաղթենք:

Հուսկ, յատուկ ուրախութիւն է պատուել հիւր մը մեր մէջ, նախկին նախարար Ն.Վ. Դոկտ. Ատնան Էլ Սայէտ Հուսէյնը, Լիբանանեան Համալսարանի նախագահը: Մենք կը գնահատենք իր աջակցութիւնը եւ ներկայութիւնը ու լաւատես ենք հետագայ արդիւնաւէտ գործունէութեան` երկու հաստատութիւններուն միջեւ: